REACH Οι επιπτώσεις του κανονισμού

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ REACH ΣΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ – ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΥΠΑΝ

Σημαντικά είναι τα αποτελέσματα της έρευνας του Συνδέσμου Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών και του Επιστημονικού και Επιμορφωτικού Κέντρου των Χημικών Μηχανικών, που διεξήχθηκε εκ μέρους της Γεν. Γραμματείας Βιομηχανίας του ΥΠΑΝ και παρουσιάσθηκαν και σε ειδική ημερίδα – διαβούλευση

Α. Επιχειρήσεις που επηρεάζονται

To σχέδιο του Κανονισμού REACH, όπως διατυπώθηκε από την Επιτροπή στις 29-10-2003 θα έχει μεν οφέλη για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, αλλά και επιπτώσεις δε στην ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων που εμπλέκονται.

1282 ελληνικές επιχειρήσεις, κατά 98% Μικρές και Μεσαίες από τους κλάδους παραγωγής χημικών, λιπασμάτων, απορρυπαντικών, βαφείων, φινιριστηρίων, χρωμάτων, διυλιστηρίων, ανοργάνων υλικών και αλλων, θα κληθούν να εφαρμόσουν το Κανονισμό REACH:

* Παραγωγοί χημικών ουσιών, περίπου 39 επιχειρήσεις, οι οποίες θα πρέπει να καταθέσουν φακέλους για τις ουσίες που παράγουν.
* Εισαγωγείς χημικών ουσιών από Τρίτες χώρες, που επωμίζονται τις ευθύνες των παραγωγών.
* Μεταγενέστεροι χρήστες χημικών, που αποτελούν, ως πλειονότητα, ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ελληνικής βιομηχανίας.

Β. Οι ποσοτικοποιημένες οικονομικές επιπτώσεις στις επιχειρήσεις (MEUR):

  • Άμεσο κόστος παραγωγών : 29 έως 51
  • Έμμεσο κόστος παραγωγών και μεταγενέστερων χρηστών: 192 έως 385
  • Κόστος διαχείρισης REACH : 10
    Συνολική επίπτωση: 231 έως 446

Γ. Aλλες, έμμεσες επιπτώσεις, μη ποσοτικοποιημένες

  • Το κόστος απόσυρσης και υποκατάστασης με άλλες ουσίες στις συνταγές των μεταγενέστερων χρηστών.
  • Η αποθάρρυνση διαχείρισης αποβλήτων (wastes) τα οποία ενώ διέπονται από ειδική νομοθεσία δεν εξαιρούνται του REACH.
  • Η επίπτωση στην ανταγωνιστικότητα των παραγωγών αντικειμένων έναντι των παραγωγών τρίτων χωρών.
  • Η επίδραση REACH σε άλλες νομοθεσίες (SEVESO, ADR, εργασιακού χώρου κλπ).
  • Η επίπτωση στην ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών δεδομένου ότι 46% της αξίας τους κατευθύνεται σε αγορές Τρίτων χωρών, όπου δεν ισχύει ο REACH.

Η ένταση των επιπτώσεων μετατοπίζεται στις ΜΜΕ

Οι παραγωγοί που επηρεάζονται έχουν τα εξής χαρακτηριστικά γνωρίσματα:

Μέγεθος Αριθμός Επιχ/σεων Κύκλος εργασιών 2004 (ΜΕ) Κέρδη 2004 (Κ€) Κερδοφορία (%) 2004 Κερδοφορία (%) 2004
Πολύ μικρές 4 3,5 -233 -6% 16
Μικρές 14 41,8 3.31 8% 319
Μεσαίες 9 214 10.751 5% 701
Μεγάλες 12 8.745 628.922 7% 13.281
ΣΥΝΟΛΟ 39 9.004 643 8% 14.317

Το κόστος της καταχώρισης συγκρινόμενο ως προς τον κύκλο εργασιών υπολογίσθηκε:

Καταχώριση κατά μόνας Κοινοπραξίες ανά 2 επιχειρήσεις
Μέγεθος Κόστος Καταχωρίσεων (MEUR) Ποσοστό κόστους επί Κύκλου Εργασιών (MEUR) Kόστος Καταχωρίσεων (MEUR) Μείωση ως προς κόστος κατά μόνας καταχώριση
Πολύ μικρές 1.898 54% 1.082 43%
Μικρές 13.913 33% 8.055 42%
Μεσαίες 9.364 4.4% 5.757 39%
Μεγάλες 25.855 0.3% 14.836 43%
ΣΥΝΟΛΟ 51.030 0.6% 29.727 42%

Το ποσοστό κόστους REACH επί του κύκλου εργασιών αναφέρεται κατά μέσο όρο.

 

Δ. Προτάσεις

Η αποφυγή ή η άμβλυνση των επιπτώσεων καθώς και τα οφέλη που μπορούν να προκύψουν από την ορθή εφαρμογή του Κανονισμού είναι δυνατά με την ανάληψη πρωτοβουλιών που θα στοχεύουν:

  • Στην τροποποίηση της πρότασης του κανονισμού, ιδίως σε ό,τι αφορά την εφαρμογή του από τις Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις χωρίς να αποκλίνει από τους πολιτικούς του στόχους. H πρόταση θα οριστικοποιηθεί μέσα από τις διαδικασίες του Ευρωκοινοβουλίου, των Συμβουλίων των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ανταγωνιστικότητος και της Επιτροπής, Υπάρχει ακόμη χρόνος για μία συντονισμένη προσπάθεια προώθησης εθνικών θέσεων, όπως:
    • απλοποιημένο πακέτο πληροφοριών για ουσίες κάτω των 100 τόνων
    • μία περίοδος Προκαταχώρισης – 18 Μήνες. Προτεραιότητα στην επικινδυνότητα των ουσιών
    • κοινοχρησία Δεδομένων – 10 χρόνια, όπως έχει προταθεί έως τώρα
    • να εξετασθούν προσεκτικά τα θέματα της υποχρεωτικής υποκατάστασης και της αδειοδότησης ουσιών, με περιορισμένη χρονική διάρκεια. Η διατήρηση της τωρινής διατύπωσης θα αποθαρρύνει τις επενδύσεις.
  • να αναβληθεί η εφαρμογή του Κανονισμού για τα αντικείμενα, των οποίων ο ορισμός και τα κριτήρια είναι ασαφή.
  • Στην χειρότερη περίπτωση να γίνει επαναδιατύπωση και πρόβλεψη διαδικασιών που θα προωθούν τον υγιή ανταγωνσιμό.
  • Στην ενημέρωση των επιχειρήσεων για τις υποχρεώσεις, την στελέχωση και την εκπαίδευση των στελεχών τους για να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις. Άλλως, δεν θα μπορούν να κυκλοφορήσουν τα προϊόντα τους.
  • Στην ανταπόκριση των αρμόδιων Αρχών στις νέες υψηλές απαιτήσεις, με την κατάλληλη ενίσχυσή τους.
  • Στην ανάληψη υποστηρικτικών δράσεων χρηματοδοτούμενεων από ιδιωτικούς, εθνικούς και κοινοτικούς πόρους θα επιτρέψουν την καλύτερη προσαρμογή των επιχειρήσεων, όπως:
    • ενημέρωση Επιχειρήσεων & Κλάδων, εκπαίδευση Στελεχών Επιχειρήσεων
    • υποστήριξη υλικοτεχνικής υποδομή ΜΜΕ και Αρμόδιων, συναρμόδιων Αρχών. Ανάπτυξη παροχής χημικών υπηρεσιών
    • δημιουργία φορέα συμβουλευτικού χαρακτήρα για την υποστήριξη των ΜΜΕ.

Υπάρχει χρόνος για την παρέμβαση στην τελική διαμόρφωση ενός Κανονισμού REACH οικονομικότερου στην εφαρμογή του και πλέον αποτελεσματικού, που θα εφαρμοσθεί από έγκαιρα προετοιμασμένες επιχειρήσεις και ευέλικτες αρμόδιες Αρχές προς όφελος της κοινωνίας.